Kto był pierwszy w polskim krafcie, kto uwarzył pierwsze IPA w Polsce

Piwo rzemieślnicze to z jednej strony dążenie do produktu najwyższej jakości, ale również poszukiwanie nowych rozwiązań, pokaz kreatywności oraz kreowanie trendów, postanowiłem zebrać, kto był pierwszy. Skąd pomysł na taki wpis? Kiedyś szukałem takiego syntetycznego zestawienia prezentującego, kto zapoczątkował określone trendy w Polsce i nie mogłem znaleźć, więc stwierdziłem, że sam je zrobię.

Postarałem się zebrać informacje o tych, którzy zapisali się w historii piwnej rewolucji w Polsce jako pierwsi wypuszczając na rynek określony styl lub stosując określone rozwiązanie. Jeśli zastanawialiście się czy piwna rewolucja zaczęła się w 2011 roku czy 15 lat wcześniej, kto był pierwszym rewolucyjnym rzemieślniczym browarem, Edi, Koreb czy może Pinta, to postaram się znaleźć odpowiedzi na te pytania.

Informacje do tego zestawienia zbierałem od kilku lat, ale i tak uważam, że nie są pełne, lecz 10 lat piwnej rewolucji w Polsce, które już 7 maja 2021 r., to najwyższa pora na publikację. Bo jeśli nie teraz to chyba nigdy tego nie opublikuję, bo on nigdy nie będzie w 100% zakończony.

Z pomysłami jest różnie, jedne mają więcej sensu inne mniej, jedne przyjmują się, drugie traktowane są bardziej jako jednorazowy eksperyment, były takie, które są sztuką dla sztuki, zabiegiem marketingowym, prowokacją, eksperymentem lub poszukiwaniem nowych rozwiązań, bo kto nie ryzykuje ten nie wie czy wygra, ale kto dziś szuka np. Triple Barrel Aged, Brut IPA, czy Imperialnego Grodziskiego?

Niektóre piwa, można powiedzieć, że wyprzedziły modę i wpisywały się w charakterystykę konkretnego stylu/opisu zanim zostało to odpowiednio marketingowo nazwane, więc po prostu były inaczej rynkowo przyporządkowane. W niektórych przypadkach bywało też, że mimo, że ktoś był pierwszy, to z perspektywy czasu widać, że zrobił to za szybko i zainteresowanie pojawiło się później, ale już z produktami innych twórców.

W każdym razie, z każdym rokiem poprzeczka zawieszona jest coraz wyżej i coraz mocniej trzeba się wykazać i szukać coraz nowszych pomysłów.

Jeszcze w ramach wstępu, trzeba zauważyć, że nie można powiedzieć, że przed PINTĄ była absolutna pustynia, bo tak nie było, ale nie było super jeśli chodzi o wybór, jeśli za szczyt pomysłowości uznawane było piwo miodowe lub niepasteryzowane to naprawdę nie życzę nikomu powrotu do tamtych czasów.

Dwudziestolatkowie, którzy teraz zaczynają przygodę ze światem piwa idąc do przykładowego sklepu na rogu czy do dyskontu mogą wybrać kilka ciekawych piw, gdy ja jako 20-latek, jakoś w latach 2009-2010, zaczynałem przygodę z poszukiwaniem ciekawszego piwa to nie było tak łatwo, do tego mało który z rówieśników podzielał te specjalistyczne zainteresowania, zresztą sami wiecie jak to było w czasach studenckich.

CHWILA PRZED STARTEM PIWNEJ REWOLUCJI W POLSCE

Za start piwnej rewolucji uznaję na potrzeby tego tekstu debiut Browaru Pinta w 2011 roku, ale przed tym było kilka innych wartych odnotowania wydarzeń. Oczywiście wcześniej były też piwa pod nazwą Smocza Głowa i kontraktowy browar Stary Kraków w 2005 roku, który uwarzył kontraktowo prawdopodobnie pierwsze w Polsce Polskie Ale „Smocza Głowa” stylizowane na Amber Ale, może kto inny to spisze (w tym temacie polecam wpis Wojtka), kto ma większą wiedzę na ten temat, ja wtedy jeszcze byłem niepełnoletni. W 2010 na rynku pojawiło się też piwo w stylu Ale, o nazwie Mastne z Browaru Zamkowego Cieszyn. W 2010 odbyła się również pierwsza edycja Wrocławskiego Festiwalu Dobrego Piwa, a jeszcze wcześniej organizowany był Festiwal Birofilia, który z perspektywy roku 2021 brzmi jak prawdziwa prehistoria. Od 2010 roku ukazuje się magazyn Piwowar (od 2000 r. istniał magazyn Piwosz, z którego wyewoluował Piwowar) i działa Polskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych (PSPD), które pełni ogromną rolę dla historii i rozwoju polskiego kraftu. Nie jest przypadkiem hasło, że piwowarstwo domowe to kuźnia kadr dla piwowarstwa zawodowego, w szczególności na początku rewolucji piwnej w Polsce większość browarów miało w swoich ekipach ludzi, którzy wyrośli z piwowarstwa domowego. PSPD także ma ogromny wkład w odradzanie historycznych stylów piwnych w Polsce.

Pamiętajmy też, że od 1995 roku istnieje Bractwo Piwne – Towarzystwo Promocji Kultury Piwa.

Pierwsze piwo domowe uwarzone komercyjnie – 2009 – Grand Champion Jana Krysiaka, czyli Koźlak Dubeltowy uwarzony w browarze Zamkowym w Cieszynie. Kiedyś premiera Grand Championa stanowiła wielkie wydarzenie, jedną z najważniejszych dat w ciągu roku, aktualnie przy natłoku tak wielu premier i nowych inicjatyw w ciągu roku, zainteresowanie nią zmalało, ale nadal jest to bardzo prestiżowa sprawa, bo zwycięzca, które piwo jest uwarzone otrzymuje tytuł Mistrza Polski Piwowarów Domowych.

Piwo Grodziskie – 2010 – uwarzone zostało w Browarze Grodzka 15 – na zlecenie osób, które później założyły Browar Pinta – w mocno limitowanej ilości i to między innymi sukces jego sprzedaży był jednym z bodźców do ruszenia na szerszą skalę. Tak, to Piwo Grodziskie, o którym mówi się, że ciężko je sprzedać, stworzyło bezpośrednie podwaliny pod start rewolucji.

Zanim na dobre wystartowała piwna rewolucja, w 2010 roku, wystartował też pierwszy bloger Tomasz Kopyra z blog.kopyra.com. Zresztą rok 2010 był motywujący dla osób, które stwierdziły, że chcą blogować o piwie, w kwietniu postał też mój blog, powstały też takie blogi jak Smaki Piwa, Polskie Minibrowary, Piwny Turysta.

2011 – START REWOLUCJI NAPĘDZANEJ CHMIELEM

Pierwszym rzemieślniczy i rewolucyjny browar, to Browar Pinta, kontraktowa inicjatywa Ziemowita Fałata, Grzegorza Zwierzyny oraz Marka Semli. Co naturalne, już na samym starcie Browar Pinta zgarnął palmę pierwszeństwa w kilku kategoriach, nieprzypadkowo piszą, że warzą od pierwszego dnia rewolucji w Polsce, bo w tym rozumieniu, to oni ją zaczęli. Bycie pierwszym to z jednej strony handicap, ale z drugiej wyzwanie, a jak widać po działaniach ekipy browaru, za inicjatywą stoją ludzie, którzy mają głowę na karku i nie osiedli na laurach, a cały czas kreują trendy oraz rozwijają się.

Debiut browaru miał miejsce 7 maja 2011 roku podczas II edycji Wrocławski Festiwal Dobrego Piwa w Centrum Kultury Zamek, zadebiutowali z pierwszymi piwami: Atak Chmielu (AIPA) i Czarna Dziura (Scharzbier), A’la Grodziskie.

Pierwsze piwo rzemieślnicze, pierwsze piwo z amerykańskim chmielem, pierwsze AIPA – Atak Chmielu, Browar Pinta, 2011. Od 2011 roku styl IPA ewoluował niesamowicie, stał się bardzo rozbudowaną kategorią i zdominował rynek piwa rzemieślniczego, stając się najgorętszym skrótem w krafcie, każdy nowofalowy browar warzy piwo, które ma w nazwie te trzy magiczne litery i nie zapowiada się na to by to się kiedykolwiek zmieniło.

Pierwszy browar kraftowy, pierwszy browar kontraktowy z czasów rewolucji piwnej – Browar Pinta, 2011

Pierwszy Weizenbock – Browar Pinta – Pszekoźlak, październik 2011

Pierwsze piwo wędzone – a dokładniej pierwsze wędzone nie licząc A’la Grodziskie, to piwo Jak w Dym w stylu Wędzony Koźlak, Browar Pinta, rok później Pinta uwarzyła też Dymy Marcowe w stylu Wędzone Marcowe.

Pierwsze lokale z dobrym piwem – Ciężko wykazać, który lokal jako pierwszy zajął się specjalizacją w sprzedaży piwa rzemieślniczego. W maju 2011 roku, tego samego dnia, co Browar Pinta, ruszyła m.in. Piwoteka Narodowa w Łodzi. Piwoteka była pierwszym lokalem, który rozpoczął warzenie własnego piwa i uczestniczył też jako pierwszy w krajowej kooperacji piwnej, piwnych podmiotów (przy okazji piwa B-Day – Lądowanie w Bawarii z Pintą i AleBrowarem w 2013 r.). Pod koniec 2011 wystartował też Zakład Usług Piwnych we Wrocławiu. Choć z drugiej strony, już wcześniej istniały puby, które miały na kranach i w butelkach wyszukane piwo, jednym z takich jest działająca od 1996 r. w Warszawie, Gorączka Złota. W okolicach 2007 i 2008 roku w Krakowie zaczęły funkcjonować dwa lokale: Omerta i Katedra, które charakteryzowały się szerokim wyborem piwa i Omertę można traktować jako prekursora multitapów, do tego to tam był pierwszy nalewak do piwa w postaci pompy.
Z perspektywy czasu ciekawym wydarzeniem było też piwo From Beer z żeń-szeniem, które dostępne było około 2000 r. w olsztyńskim lokalu From Pub, uwarzone specjalnie dla tego pubu w Browarze Jurand. Było to pierwsze w Polsce piwo z żeń-szenien.

2012 – PIERWSZY BROWAR FIZYCZNY I WYŚCIG NA IBU

Pierwszy fizyczny browar rzemieślniczy – Browar Artezan, 2012 – to równocześnie pierwszy fizyczny browar założony przez piwowarów domowych, a dokładniej Jacka Materskiego, Dariusza Doroszkiewicza i Piotra Wypycha. Początkowo browar powstał w Natolinie, wraz z rozwojem potrzebowali więcej miejsca i stworzyli nowy browar w Błoniu. Browar w Natolinie kupiony został przez Browar Bazyliszek (znany z dostępności w Piw Paw).
W 2012 roku w Gospodzie pod Czarnym Kurem rozpoczął też działalność Browar Widawa, do restauracji wstawiona została instalacja warzelna, co stanowi bardzo ciekawy koncept.

Pierwsze piwo z warzywami – Dyniamit, Browar Pinta, 2012, w 2012 powstało też piwo Orkiszowe z czosnkiem z Browaru Kormoran. Na początku piwnej rewolucji pojawiło się też piwo Naked Mummy, pojawiały się one w okolicach Halloween.

Pierwszy Witbier – Lady Blanche, AleBrowar, 5 maja 2012, była to równocześnie premiera i debiut AleBrowaru (równocześnie z Rowing Jackiem, który to stał się legendarną pozycją, a o Lady Blanche świat trochę zapomniał). Browar Pinta wypuścił Viva la Vita, ale z racji na parametry był on klasyfikowany jako Imperial Witbier. Jak zaraz zobaczycie, Browar Pinta, w 2012 roku przygotował wiele piw nawiązujących do europejskiej klasyki, prezentując ją w nowej odsłonie konsumentom piwnym w Polsce.

Pierwsze Black IPA – Black Hope, AleBrowar, 2012

Pierwsze Double AIPA – Imperium Atakuje, Pinta 2012 (Double IPA, Imperial IPA, czy jak to jeszcze lubi to nazwać)

Pierwszy Extra Special Bitter – Angielskie Śniadanie, Browar Pinta 2012

Pierwsze piwo z dodatkiem laktozy – Sweet Cow, AleBrowar, 2012

Pierwsze piwo w stylu Sahti – starofiński styl uwarzony przez Browar Pinta w 2012

Pierwsze Irish Red Ale – Ognie Szczęścia, Browar Pinta, 2012. Ten drugi irlandzki styl, w porównaniu do stoutów jest zdecydowanie mniej popularny, ale uwarzony został na dość wczesnym etapie rewolucji.

Pierwszy Imperialny Stout – Dziadek Mróz – Дед Мороз – Browar Artezan, Piwoteka Narodowa, 2012, było to równocześnie pierwsze piwo z BLG powyżej 20 i pierwsze mające ponad 10% alk.

Pierwsze piwo ze 100 IBU – Shark, Browar Widawa / Browar Kopyra, była to równocześnie pierwsza APA, jeśli chodzi o IBU, to w pewnym momencie zaczął się wyścig, kto ma więcej IBU, były chyba nawet badania czy jest 98 czy 100 czy może nawet więcej. Potem jeszcze Browar Haust w 2013 r. wypuścił Ox Bile ze 104 IBU. Po kilku latach Brokreacja wypuściła piwo My name is IBU, gdzie wskazywała, że goryczka jest na poziomie 1000 IBU, co można traktować jednak w kategorii kreacji artystycznej.

W 2012 roku miał też miejsce wart uwagi projekt, który chyba można nazwać kooperacją blogera z browarem, bo Marcin Chmielarz (znany obecnie z vloga Kociokwik, a kiedyś m.in. Jabeerwocky) prowadzący wtedy blog portery.pl wraz z Manufakturą Piwną Browaru Jabłonowo przygotowali Pilsa i Altbiera. We wrześniu 2012 powstało też piwo Bury Kocur, które było pierwszym w czasach rewolucji Brown Ale – Bury Kocur, Browar Tarczyn i Browar Mason (przed rewolucją piwną w Polsce, bo w 2008 r. Browar Namysłów uwarzył Brown Ale o nazwie Irlander).

W połowie 2012 roku realizowany był również inny ciekawy projekt krakowskiego pubu Strefa Piwa, dla którego na zlecenie uwarzony został Amber Ale w Skreconskym Zabaku w czeskim Bohuminie. Uwarzone zostało 2,5 hl tego piwa. Ponadto w listopadzie 2012 r. powstało jeszcze jedno piwo – Czarna Żaba w stylu Black IPA. Mocno lokalny zasięg, bo dostępne wyłącznie w tym lokalu, ale warty uwagi, bo był jednym z pierwszych transgranicznych projektów.

W 2012 roku debiutowało również inne piwo w stylu Amber Ale, czyli Amber Boy z AleBrowaru. Jednak styl Amber Ale kompletnie nie przyjął się w Polsce, tak jak i Cream Ale (tutaj chyba jako pierwszy był Browar Ninkasi).

2013 – NADCHODZĄ BECZKI I NOWOFALOWE POLSKIE CHMIELE

Pierwsze piwo refermentowane w butelce – jeśli chodzi o browarzy rzemieślniczego to jako pierwszy takie piwo zrobił Browar Szałpiw i był to Szczun, 2013, był to równocześnie pierwszy Tripel. Dosłownie kilka miesięcy wcześniej refermentowanego w butelce Tripla wypuścił na rynek Browar Fortuna, pod nazwą Komes Potrójny Złoty. Kilka innych browarów próbowało refermentacji w butelkach, ale najczęściej z kiepskim skutkiem, są po prostu lepsze sposoby utrwalania piwa. Wcześniej refermentacja była w piwie Frater z Browaru Belgia w 2006 r.

Pierwsze piwo chmielone mokrą szyszką chmielu – Poliż Ale, Browar Artezan, 2013. Polskie nowofalowe chmiele to była wtedy pieśń przyszłości, Polish Hops ruszyli kilka lat później. Główne zainteresowanie budziły amerykańskie chmiele, polskie to była głownie klasyka na goryczkę, dlatego tym bardziej z perspektywy czasu to piwo jest warte uwagi.

Pierwsze piwo leżakowane w beczce – dębowa beczka po czerwonym winie, Browar Artezan, Chateau, 2013.
Potem już poszło, najpopularniejsze stały się beczki po bourbonie i whisky, a piwa zaczęły być blendowane lub piwa leżakowane w dwóch beczkach, tzw. Double Barrel aged i też był to Browar Artezan, z piwem Samiec Alfa – Rum i Bourbon Barrel Aged, 2017. Były też takie projekty jak np. Hades Gone Wild z 2014 roku, czyli Hades z Browaru Olimp, leżakowany w beczce po winie z dzikimi drożdżami, co jest ciężko sklasyfikować, ale jest to pozycja warta przypomnienia.

Pierwsze piwo torfowe, czyli ze słodem wędzonym torfem – Smoky Joe, AleBrowar, 2013, to piwo stało się kolejną legendarną pozycją piwnej rewolucji w Polsce

Pierwsze piwo bez dodatku chmielu – Gruit Kopernikowski, Browar Kormoran, 2013, Kujawy (Albae Cerevisiae uwarzone po raz pierwszy w 2018 roku przez Browar Czarna Owca) oraz Warmia słyną z tzw. piw wiejskich, w których dodawane były zioła i przyprawy zamiast chmielu, to również Browar Kormoran w 2015 roku uwarzył Rosanke. Duża w tym zasługa piwowarów domowych, którzy odtwarzali historyczne receptury i przygotowywali takie kategorie w konkursach piw domowych.

Pierwszy Mild – Poseł z Albionu, uwarzony w Browarze Jan Olbracht w Toruniu z piwowarem domowym i blogerem (Chmielowisko.pl), Piotrem Kucharskim, 2013
Zresztą browar ten tworzył serię piw z piwowarami domowymi, na podstawie ich receptur, w tym samym roku uwarzone zostało też piwo Bitwa o Anglię z Bartkiem Nowakiem (Małe Piwko Blog) w stylu English Pale Ale.

Pierwsze Polskie IPA – Miś, Browar Widawa / Browar Kopyra, 2013

Pierwszy imperialny porter bałtycki – 2013 – Imperator Bałtycki, Pinta stworzyła równocześnie nowy styl, jeszcze bardziej rozwijając i edukując konsumentów jakim bogatym stylem jest porter bałtycki, wysoka ektraktywność tego piwa przyjęta została bardzo dobrze i 24 BLG, które wtedy miało, na tamte czasy robiło wrażenie, ale poprzeczka idzie cały czas w górę i nikogo już nie dziwią portery bałtyckie mające 30 BLG.

Pierwsze Wit IPA – Dwa Smoki, Pracownia Piwa, 2013

Pierwsze Brown IPA – Brown Foot, AleBrowar, 2013 (tutaj przykład stylu, który kompletnie nie zdobył zainteresowania rynkowego, w sumie trudno się temu dziwić)

Pierwsze California Common – kooperacja browaru SzałPiw i pubu Ministerstwo Browaru, 2013

Pierwszy American Stout – Ortodox Stout, AleBrowar, 2013, było to równocześnie pierwsze piwo piwo z klasycznej serii AleBrowaru

Pierwsze Gose – Browar Artezan Gose, 2013 (wszystkie ślady w internecie prowadzą do tego, że to właśnie Browar Artezan jako pierwszy uwarzył w gose w Polsce). Wiele również wskazuje na to, że Browar Artezan uwarzył jako pierwszy piwo w stylu Saison, pod nazwą Babie Lato (również 2013 rok).

W 2013 roku również pojawiło się pierwsze AIPA uwarzone przez browar regionalny (wtedy te podziały były zdecydowanie wyraźniejsze niż teraz), Browar Kormoran wypuścił American IPA.

2014 – CZAS NA KWAS I BRETTY

Pierwszy Barley Wine – Mr. Hard, Pracownia Piwa, 2014

Pierwszy browar zbudowany pod produkcję kontraktową – Zarzecze, 2014

Pierwszy firmowy pub lokalu – Tap House, Pracownia Piwa, 2014, Kraków, w tym samym roku w Krakowie powstał pierwszy patronacki pub w Polsce, a dokładniej: Viva La Pinta. Z czasem doczekaliśmy się w Polsce lokali browarów zagranicznych, ale zarówno otwarty w 2016 r. pub Brewdoga, jak i Mikkeller Beer Warsaw, już nie działają.

Pierwsze piwo na brettach – Funky Brett, Browar Artezan, 2014 , Brettanomyces

Pierwsze piwo z owocami – John Cherry, AleBrowar, 2014, to zarówno pierwsze kwaśne piwo

Pierwszy stout z ostrygami – Browar Bednary, Osteroida, 2014

Pierwszy Wędzony Porter Bałtycki – Browar Widawa – Porter Bałtycki Wędzony, 2014

Pierwszy Wheat Wine – Hey Now Wheat Wine, Pracownia Piwa, 2014

Pierwszy browar założony przez jednego piwowara domowego – Browar Bednary, 2014

Pierwsza zagraniczna kooperacja – Browar Pinta, stout owsiany Lublin to Dublin, z irlandzkim browarem O’Hara Carlow Brewing, 2014. Pierwsza kooperacja to było coś, teraz takich międzynarodowych współprac pojawia się kilka miesięcznie, nie dziwi to, bo polskie browary są cenione za granicą i jest to zawsze wspaniała okazja do wymiany doświadczeń, oby było ich jak najwięcej.

W 2014 roku w Krakowie powstał TEA Time, pierwszy brewpub skupiający się na tzw. Real Ale i piwach leżakowanych w caskach. Ale odszpuntowanie pierwszego caska w Polsce miało miejsce w warszawskim multitapie Kufle i Kapsle wraz z początkiem 2014 roku.

Wśród niektórych browarów był wyścig na IBU, za to wśród lokali można było pomyśleć, że trwa wyścig, o to, kto ma najwięcej kranów, zdecydowanymi liderami w tym były lokale spod szyldu PiwPaw. PiwPaw BeerHeaven na ul. Foksal zaczął od 95 kranów, co było rekordem, przebitym następnie przez PiwPaw Łódź i 104 krany. Oba lokale są już zamknięte. Na pierwszy rzut oka różnorodność robi wrażenie, ale zastanówcie się chwilę, jak przy tak dużej ilości może być zachowana rotacja. Ja osobiście wolę gdy lokal ma np. 10 kranów, jeśli jest tam prowadzona dobra selekcja.

W 2014 również widać było, że koncerny piwowarskie czujnym okiem patrzą na nowe trendy piwne, wtedy na rynku pojawiło się pierwsze pale ale (Żywiec APA).

2015 – CZAS NA KSIĄŻKI O PIWIE I EKSPERYMENTY Z PIWOTEKI

Pierwsze kwaśne piwo bez dodatku owoców – Kwas Alfa, Pinta i To Ol, 2015

Pierwsza książka piwnego blogera – Bartosz Senderek, Blog Mój Kufelek, „Piwo. Najlepsze Piwa z Polskich Sklepów” z 2015 roku. Książka nie zdobyła tak dużej popularności jak książka Tomasza Kopyry „Piwo. Wszystko, co musisz wiedzieć, żeby nie wyjść na głupka”, ale w 2015 roku, na wciąż rozwijającym się rynku piwnym stanowiła wartościowy przewodnik. Dziś już nieaktualna z racji na mnogość oferty browarów w Polsce.

Pierwsze Kentucky Common – Browar Pinta, Kentucky, 2015

Rok 2015 obfitował również w serię bardzo kreatywnych i eksperymentalnych piw z Browaru Piwoteka z aktywnym udziałem Masona, czyli Marcina Chmielarza, które często były po prostu jednorazowymi warkami, ale bardzo wartościowymi, bo stanowiącymi m.in. interpretacje historycznych stylów piwa, które poszerzały horyzonty konsumentów piwa w Polsce.

Pierwsze piwo w stylu Gotlandsdricka – Drakkar z Gotlandii, Browar Piwoteka, wrzesień 2015
Pierwsze piwo w stylu Kottbusser – Lodzermensch, Browar Piwoteka, wrzesień 2015
Pierwsze piwo w stylu Śledziowy Stout – Ucho od Śledzia, Browar Piwoteka, wrzesień 2015
Pierwsze piwo w stylu India Export Porter – Kapral Brown, Browar Piwoteka, październik 2015
Pierwsze piwo w stylu Graf – Łódzkie Graffiti, Browar Piwoteka, listopad 2015

W 2015 roku rozpoczął działanie lokal Hoppiness Beer&Food, była to pierwsza w Polsce inicjatywa, od samego początku stawiająca na łączenie piwa z jedzeniem (beerpairing),
w tym menu, w którym znalazły się dania na bazie piwa czy piwne lody (beer float).

Na przełomie 2015/2016 zaczęły być widoczne na szerszą skalę współprace browarów z ludźmi mediów, zespołami muzycznymi, najpopularniejsze z nich to projekty Browaru Brodacz, aktualnie, z racji na zdecydowanie większą popularność kraftu takie projekty są na porządku dziennym.

2016 – KTO DA WIĘCEJ BLG I PIERWSZA WYMRAŻANKA

Pierwsze piwo mające 30 BLG lub więcej – Kotwiczne Wheat Wine, Browar Spółdzielczy / Doctor Brew, 2016

Pierwsze wymrażane piwo – Zima Stulecia, Browar Bazyliszek, może nie było o tym tak głośno, ale pierwszym wymrażanym piwem z czasów piwnej rewolucji, była właśnie Zima Stulecia z Browaru Bazyliszek, czyli wymrażana WWA, na początku 2016 roku, aktualnie w takich piwach specjalizuje się Browar Spółdzielczy. Pierwsza polska wymrażanka pojawiła się jednak też przed rewolucją piwną, był to w 2009 roku Eisbock z Browaru Staropolskiego.

Nowofalowe bezglutenowe – Chmielakia Bezglutenowe Session IPA, pierwsze półrocze 2016

Pierwsze piwo ze słodem żytnim w 100% w zasypie – Hopium, Ryen Ryenolds, 2016

Pierwszy browar z crowdfundingu – Inne Beczki, Błonie, 2016 (otwarty później). W czasie gdy Inne Beczki zbierały na browar, limit wynosił 400 tys. zł (100 tys. euro), zebrali go momentalnie.
Z czasem limity na zbiórki crowdfundingowe podniesione zostały do wysokości 1 mln zł (ponad 4 mln zł) i wtedy od 2018 roku rozkręciła się prawdziwa karuzela zbiórek, niektóre mniej, niektóre bardziej skuteczne, niektóre browary robił nawet po kilka zbiórek. Myślę, że za wzór można uznać Pinta Barrel Brewing, która w ciągu 2 lat wybudowała browar. Zbiórki robiły Brokreacja, Browar Brodacz, Browar Jastrzębie, Browar Tenczynek, Browar za Miastem, Browar Wrężel, Doctor Brew.

Pierwsze puszki z nowofalowym piwem – Browar Zamkowy w Cieszynie , Double IPA, marzec 2016

Pierwsze piwo z iglakami – Balios z Browaru Roch, 2016, osobiście jestem ogromnym fanem tego trendu i cieszę się, że zadomowił się on na stałe na rynku w Polsce za sprawą Browaru Nepomucen

W 2016 roku powstały także pierwsze studia piwowarskie na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu a dokładniej były to studia podyplomowe „Technologia piwowarstwa”. Funkcjonują do dziś. Trend się rozwinął i np. na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie ruszyły studia inżynierskie – Browarnictwo i słodownictwo. Oczywiście wcześniej podobna wiedza też była częściowo dostępna na studiach biotechnologicznych czy technologicznych, ale nie z takim mocnym ukierunkowaniem na piwowarstwo.

2017 – PIERWSZE AROMATY (OFICJALNIE) I PUSZKI

Pierwsze Jopejskie – z początkiem roku na rynku pojawiło się pierwsze Jopejskie, uwarzone przez Browar Olimp. Premiera była dokładnie 28 stycznia, w dniu urodzin i śmierci Jana Heweliusza). Pierwszy raz przekroczone zostało 40 BLG (to miało 45 BLG) i wywołało dużą dyskusję dotyczącą w internecie. Przedpremierowo piwo można było spróbować już jednak na jesiennym WFP, wtedy przeprowadziłem wywiad z twórcami – tutaj można go przeczytać. Jeszcze w tym samym roku ukazało się Jopejskie z Browaru Świdnica, potem było też m.in. z Browaru PG4.

Pierwszy Braggot – Perun, Braggot, luty 2017

Pierwsze puszki z nowofalowego browaru – Browar Jana – 2017, VATO LOCO – West Coast IPA i Black Mathis – Belgian Double Black IPA, były to małe puszki o pojemności 330 ml, jednak okazało się, że nie przyjęły się wtedy, było za wcześnie.

Pierwsze piwo z aromatami – na początku 2017 roku Whisker.beer i Deer bear wypuściły Cracker i NutCracker, czyli RIS z kawą i laktozą. Jeden z nich był z mixem naturalnych aromatów (jako pierwsi w krafcie oficjalnie podali, że użyli aromatów).

Pierwsze piwo w stylu Koyt – High Oats, Browar Nepomucen i Pub Jabeerwocky, marzec 2017

Pierwsza w Polsce kawa Barrel-Aged – Kingpin i Praska Bourbon Barrel-Aged Coffee

Z każdym rokiem rosła liczba browarów fizycznych oraz kontaktowych, nabierało to coraz większego rozpędu, ale mam wrażenie, że z końcem 2017 roku większość pomysłów zostało już wyczerpanych, nastąpiło większe skupienie się na jakości i dopracowywaniu produktów. Choć oczywiście nadal można znaleźć wiele różnych pierwszych razów w krafcie. Z tej racji zdaję sobie sprawę, że wpis jest niepełny, jeśli macie czas i ochotę to piszcie proszę w komentarzach czy znacie jeszcze rozwiązania, które pojawiły się po raz pierwszy i kiedy to było.

W 2018 powstało też Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych, a w 2020 konsumenckie Stowarzyszenie Wolny Kraft 

Pierwszy destylat z piwa – Piwowica z Browaru Miejskiego w Bielsku-Białej, destylacja w tym małym restauracyjnym browarze ruszyła już na przełomie 2017 i 2018 roku. Z czasem destylaty, zwane piwowica, okowita lub bierbrand zrobiły również Browar Ursa Maior i Browar Dukla, a od 2020 r. temat stał się naprawdę popularnym, mają je też m.in. Browar Nook, Browar Tenczynek, Browar Minister, Browar Dziki Wschód i AleBrowar, z każdym rokiem będzie ich coraz więcej, lecz w dalszym ciągu jest to mocno limitowany produkt.

Pierwszy browar, który zaczął podawać zawartość gramów chmielu na litr (tzw. hoprate) – Ziemia Obiecana – Kiedyś to było – Session IPA (maj 2018), czyli ilość chmielu użyta do produkcji jednego litra piwa, myślę, że pod względem popularności można traktować to jako następcę IBU. Browar Ziemia Obiecana zapoczątkował ten trend.

Pierwsze Imperialne Grodziskie – Browar Grodzisk i Browar Live Oak, 2018, to kolejna wariacja na temat Grodziska, było kiedyś czarne Grodziskie, ale żadne z nich się nie przyjęło, zresztą klasyczne Grodziskie też nie należy na piw cieszących się ogromnym zainteresowaniem konsumentów.

Pierwsze Brut IPA – Browar Kingpin – Beatnik, 2018. Brut, czyli piwo bardzo mocno odfermentowane, przy użyciu enzymów, mające mieć szampański charakter, pokazało jak szybko polski kraft zaczął podążać za trendami ze świata, bo piwo pojawiło się na rynku ledwie kilka miesięcy po tym gdy debiutowało w USA.

2018 – ROK PIW BEZALKOHOLOWYCH

Pierwsze duże kraftowe puszki 0,5l – Browar Pinta Hazy Disco, 2019, to była pierwsza puszka kraftowa, a od 2020 roku nastąpił prawdziwy wysyp, z jednej strony z racji na pandemię, bo bary były pozamykane i praktycznie całość produkcji musiała iść na tzw. wynos. Z drugiej strony te rozwiązania i urządzenia do puszkowania zaczęły być skalowane na potrzeby mniejszych browarów. Niektóre browary wręcz zastąpiły butelki puszkami. Nie dziwi mnie to, bo puszka jest po prostu lepszym i wygodniejszym opakowaniem, choć jest to czasem loteria, bo nie widać, co jest w środku, ale przecież wierzymy w najwyższą jakość produktu.

Pierwsze piwo z konopiami – konopie siewne (włókniste) zdobywają coraz mocniej kolejne branże w Polsce, można znaleźć również piwa z ich dodatkiem, jako pierwszy piwo z konopiami siewnymi zrobił Beskidzki Browar Rzemieślniczy z Żywca w 2019 roku (więcej informacji tutaj).

2020 – ROK PUSZKOWANIA PIWA KRAFTOWEGO

2020 rok był bardzo kiepski pod względem festiwali piwnych, a raczej ich braku, stąd jako namiastka powstały imprezy wirtualne/online jak Internetowy Festiwal Piwa zorganizowany w kilku edycjach przez Piwny Klub, dwie edycje Warszawskiego Festiwalu Bez Granic.

2021 – ROK DESTYLATÓW PIWNYCH

Pierwsze Cold IPA – Under the Strata, Browar Pinta, 2021 – nachmielone piwo na drożdżach lagerowych, czy można to traktować jako odpowiednik India Pale Lagera i styl zniknie tak szybko jak IPL? Czas pokaże.

Sporo tego, a jest jeszcze tak wiele do odkrycia. Pierwszy sklep specjalistyczny wyłącznie z piwem? Pierwszy Pastry Stout? Pierwszy Pastry Sour? Pierwszy American Wheat (Hey Now?)? Pierwsze piwo z kawą (Coffelicious w 2014?)? Pierwsze piwo z herbatą? Pierwsze dzikie piwo? Pierwsze NEIPA (Juicy Wave?)? Pierwsze West Coast IPA? Pierwsze kraftowe bezalkoholowe (Doctor Brew, BeFree, 0,5%?)? Pierwsze użycia Randalla i infuzowanie? Który browar kontraktowy jako pierwszy otworzył browar fizyczny? Albo który browar przeniósł się z własnego browaru na warzenie kontraktowo w innym zakładzie? Pierwszy kraft w dyskoncie i w markecie? Przychodzi wam coś jeszcze na myśl?

Rynek ciągle się zmienia i dlatego jest to lista otwarta i z czasem pojawi się niejedno nowe rozwiązanie. Dlatego też piszcie o innych rozwiązaniach, o których wiecie, że były pierwsze.

Podziękowania dla wszystkich, którzy zapisują i rejestrują historię polskiego kraftu, w szczególności blogerów, bo to dzięki ich starszym wpisom udało mi się dotrzeć do wielu z tych informacji. Podziękowania w szczególności dla następujących osób: Ela Lucińska-Fałat, Marcin Ostajewski, Marcin Chmielarz, Tomasz Kopyra, Smaki Piwa, Browarnik Tomek, Polskie Minibrowary, Piwna Zwrotnica, Małe Piwko Blog, Piwny Garaż, Piwne Podróże, z Piwem, strony własne browarów, to prawdziwe skarbnice i wiele innych osób dokumentujących historię polskiego kraftu, dzięki którym dogrzebałem się do tych informacji.

Szukacie więcej informacji w tym temacie? Sprawdźcie poniższe wpisy:

Co było, kiedy nic nie było? Polska przed piwną rewolucją

http://www.smaki-piwa.pl/piwo/14-piw-ktore-na-zawsze-zmienily-polska-scene-piwna/

http://browarnik.blogspot.com/search/label/Rok%202012%20w%20Polsce

http://browarnik.blogspot.com/search/label/Rok%202013%20w%20Polsce

http://www.zwrotnica.com.pl/2015/12/piwne-podsumowanie-2015.html

http://www.zwrotnica.com.pl/2016/12/piwne-podsumowanie-2016.html

http://www.zwrotnica.com.pl/2017/12/piwne-podsumowanie-2017.html

4 myśli na temat “Kto był pierwszy w polskim krafcie, kto uwarzył pierwsze IPA w Polsce

  1. Pierwszy piwny pojedynek Rowing Jack Artezan vs. Atak Chmielu Pinta :D PS była rzeczywiście Smocza Głowa i też chyba krakowskie Smoki w różnych kolorach Red , Silver. I nieistniejący Browar Konstancin robił niepasteryzowane jasne dla sklepu z ankoholem na ul.Koszykowej w Warszawie o wdzięcznej nazwie „Szef Joli poleca” .

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s